Beyin anevrizması, beyin damarlarında oluşan, baloncuk şeklinde genişlemiş zayıf bir damardır. Anevrizma, genellikle atardamarlarda (arter) oluşur ve zamanla büyüyebilir. Bazı anevrizmalar hiç belirti vermezken, bazıları kanayarak (rüptür) hayati tehlike yaratabilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri:
- Genetik yatkınlık (ailesinde anevrizma öyküsü olanlar)
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
- Sigara kullanımı
- Aşırı alkol tüketimi
- Travmalar (kafa travması)
- Bazı enfeksiyonlar
- Polikistik böbrek hastalığı gibi genetik hastalıklar
Belirtiler:
Kanamamış (sessiz) anevrizma belirtileri:
- Göz arkasında ağrı
- Görme bozuklukları
- Göz kapağı düşüklüğü
- Yüzde uyuşma
(Not: Çoğu küçük anevrizma belirti vermez)
Kanamış (rüptüre) anevrizma belirtileri:
- Ani, çok şiddetli baş ağrısı (“hayatımın en kötü baş ağrısı” şeklinde tanımlanır)
- Bulantı, kusma
- Bilinç bulanıklığı, bayılma
- Boyun sertliği
- Işığa hassasiyet
- Nöbet geçirme
- Gözlerde görme kaybı veya çift görme
- Felç veya konuşma bozukluğu
Tanı Yöntemleri:
- Bilgisayarlı Tomografi (BT) / BT Anjiyografi:
Beyinde kanama olup olmadığını gösterir. - Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR / MRA):
Anevrizmanın büyüklüğü ve yeri belirlenebilir. - Dijital Substraksiyon Anjiyografi (DSA):
En ayrıntılı damar görüntüleme yöntemidir.
Tedavi Seçenekleri:
Tedavi, anevrizmanın büyüklüğüne, lokasyonuna, kanama durumuna ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.
- Gözlem (Takip):
- Küçük, kanamamış anevrizmalar belirli aralıklarla MR ya da BT ile izlenebilir.
- Tansiyon ve yaşam tarzı kontrolü önerilir.
- Cerrahi Klipleme:
- Açık beyin ameliyatı ile anevrizmanın kökü metal bir klipsle kapatılır.
- Kan akışı durdurulur, anevrizmanın tekrar kanama riski ortadan kaldırılır.
- Endovasküler Koilleme (Kapalı Yöntem):
- Kasık damarından girilerek beyin damarlarına ulaşılır.
- Anevrizmanın içine platin spiraller (coil) yerleştirilerek kan dolaşımı kesilir.
- Giderek yaygınlaşan bir yöntemdir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
- Anevrizmanın patlaması (rüptür) sonucu beyin kanaması (subaraknoid kanama) oluşabilir.
- Rüptüre anevrizmalarda ilk 24 saatte ölüm oranı yüksektir.
- Kalıcı nörolojik hasar (felç, konuşma kaybı, bilinç bozukluğu) gelişebilir.
- Yeniden kanama riski vardır.
Dikkat Etmeniz Gerekenler:
- Tansiyonunuzu düzenli kontrol ettirin.
- Sigara ve alkol kullanımını bırakın.
- Ağır egzersiz, ıkınma gibi ani basınç artırıcı durumlardan kaçının.
- Doktorunuzun önerdiği aralıklarla MR veya BT çektirin.
- Baş ağrınızda değişiklik olursa acil servise başvurun.