Vertebra fraktürleri, omurgayı oluşturan kemiklerin (omurların) travma, osteoporoz (kemik erimesi), tümör veya başka nedenlerle kırılmasıdır. Kırıklar omurga yapısında bozulmaya, sinir baskısına ve şiddetli ağrıya neden olabilir.
Nedenleri:
- Travma: Trafik kazaları, düşme, spor yaralanmaları
- Osteoporoz: Kemik zayıflığına bağlı düşük enerjili kırıklar (özellikle yaşlılarda)
- Tümör veya enfeksiyon: Kemik yapısını zayıflatabilir
- Yüksekten düşme veya ağır yük kaldırma
Belirtiler:
- Ani başlayan, şiddetli bel, sırt veya boyun ağrısı
- Ağrının hareketle artması
- Boy kısalması veya omurga eğriliği (kifoz)
- Bacaklarda uyuşma, karıncalanma (sinir etkilenirse)
- Nadiren idrar/gaita kontrol kaybı (acil durum!)
Tanı Yöntemleri:
- Röntgen: Kırığın yeri ve tipi değerlendirilir.
- BT (Bilgisayarlı Tomografi): Kırık detaylarını daha net gösterir.
- MR (Manyetik Rezonans): Omurilik ve sinir kökleri değerlendirilir.
- Kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA): Osteoporoza bağlı kırık şüphesi varsa
Tedavi Seçenekleri:
- Konservatif (Cerrahi Olmayan) Tedavi:
- Yatak istirahati (süre sınırlı olmalı)
- Ağrı kesici ilaçlar
- Bel-sırt korsesi kullanımı
- Fizik tedavi (iyileşme sürecinde)
- Cerrahi Girişimler:
- Vertebroplasti / Kifoplasti: Çökmüş omura çimento enjeksiyonu
- Spinal füzyon: Omurların sabitlenmesi
- Dekompresyon: Sinir üzerindeki baskının kaldırılması
Cerrahi genellikle:
- Sinir baskısı varsa
- Kırık instabil (dengesiz) ise
- Şiddetli ağrı varsa ve ilaçlara yanıt vermiyorsa düşünülür.
Yaşam Tarzı ve Önleme:
- Düşmelerden korunmak için ev ortamında düzenlemeler yapın.
- Osteoporoz tedavisi ve düzenli kemik kontrolleri yaptırın.
- Kalsiyum ve D vitamini takviyesi alın (doktor önerisiyle).
- Ağırlık kaldırmaktan kaçının.
- Bel ve sırt kaslarını güçlendirecek egzersizler yapın.